Jak zobaczyć ISS na nocnym niebie razem z dzieckiem

Nad naszymi głowami regularnie przelatuje dom, w którym mieszkają ludzie. Widać go gołym okiem, z balkonu albo podwórka, i nie trzeba do tego teleskopu. Wystarczy wiedzieć, kiedy wyjść na dwór i w którą stronę patrzeć.
Odpowiedź w jednym zdaniu
Co tak naprawdę widzimy
Stacja sama nie świeci. Jej wielkie panele słoneczne odbijają światło Słońca jak lustro. Dlatego zobaczymy ją tylko o zmierzchu albo o świcie. My stoimy już w ciemności, a wysoko nad nami stację wciąż oświetla Słońce. NASA podaje, że wszystkie przeloty wypadają w ciągu kilku godzin przed wschodem albo zachodem słońca lub po nim.
Według NASA stacja jest trzecim najjaśniejszym obiektem na niebie, zaraz po Słońcu i Księżycu. Krąży około 400 kilometrów nad Ziemią z prędkością około 28 tysięcy kilometrów na godzinę. Jedno okrążenie planety zajmuje jej mniej więcej 90 minut, więc w ciągu doby obiega Ziemię 16 razy. Astronauci na pokładzie oglądają codziennie 16 wschodów i 16 zachodów słońca.

Stacja jest naprawdę duża. Od końca do końca ma 109 metrów, prawie tyle, co boisko do futbolu amerykańskiego, z którym porównuje ją NASA. Ludzie mieszkają na niej bez przerwy od 2 listopada 2000 roku, czyli już ponad 25 lat.
Jak odróżnić stację od samolotu
Dzieci często pokazują palcem każde światełko na niebie. Oto trzy wskazówki od NASA.
- Stacja nie mruga. Samolot ma migające światła, a stacja świeci równo, jak gwiazda.
- Nie zmienia kierunku. Sunie po niebie równym łukiem i nie skręca.
- Jest dużo szybsza. Samolot leci około 1000 kilometrów na godzinę, a stacja prawie 30 razy szybciej.
Jeszcze jedną wskazówkę widać pod koniec przelotu. Stacja często znika na środku nieba, zanim dotrze do horyzontu. NASA wyjaśnia, że wchodzi wtedy w cień Ziemi i Słońce przestaje ją oświetlać. Dla dziecka to najbardziej niezwykła chwila, bo gwiazda jakby gaśnie na jego oczach.
Jak sprawdzić, kiedy przeleci
NASA ma darmową stronę i aplikację Spot the Station na telefon. Pokazują przeloty nad waszym miastem i mogą wysłać przypomnienie. Przy każdym przelocie jest kilka informacji.
- Godzina, o której stacja się pojawi, i ile minut będzie widoczna.
- Skąd się pojawi i gdzie zniknie, według stron świata (W oznacza zachód, N północ, E wschód, S południe).
- Największa wysokość nad horyzontem w stopniach. Zero to sam horyzont, a 90 to punkt dokładnie nad głową.
Najlepiej wybrać przelot, który trwa kilka minut i wznosi się wysoko. ESA pisze, że w ciemnym miejscu bez chmur stację można czasem zobaczyć nawet cztery razy w ciągu jednej nocy.
Jak wyjść na „polowanie” na stację
- Znajdźcie przelot dla swojego miasta na stronie albo w aplikacji Spot the Station i zapiszcie godzinę.
- Wyjdźcie na dwór 5 minut wcześniej. Wybierzcie miejsce, z którego dobrze widać właściwą stronę nieba, bez wysokich budynków i latarni obok.
- Znajdźcie stronę świata, z której pojawi się stacja. Pomoże kompas w telefonie.
- Pokażcie dziecku, jak mierzyć wysokość ręką. NASA podpowiada prosty sposób. Pięść na wyciągniętej ręce, oparta o horyzont, zasłania około 10 stopni nieba. Przelot na wysokości 40 stopni to mniej więcej cztery pięści nad horyzontem.
- Gdy pojawi się jasna gwiazda, która równo się przesuwa, prowadźcie ją palcem. Policzcie razem, ile sekund ją widać.
- Pomachajcie stacji. Ktoś właśnie tam pracuje, je albo śpi.
Kosmos bliżej, niż się wydaje
Latem 2025 roku na stacji przez 18 dni pracował Sławosz Uznański-Wiśniewski w ramach misji Ignis. To była pierwsza polska misja na ISS. Ta jasna kropka, którą można zobaczyć z podwórka, była więc przez prawie trzy tygodnie domem polskiego astronauty.
Stacja nie będzie działać wiecznie. NASA planuje zakończyć jej pracę w 2030 roku i sprowadzić ją nad odległą część oceanu. Jeszcze przez kilka lat dziecko może więc pomachać ludziom w kosmosie prosto ze swojego podwórka. A po pierwszym przelocie następne pytanie prawie na pewno będzie o to, jak astronauci tam mieszkają, śpią i jedzą.